سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

197

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

اين دعوت شيعى بود و اين سرزمين از دوران خلفاى راشدين ، وطن شيعيان بود و على بن ابى طالب عليه السّلام آن را مركز دولت اسلامى خود قرار داد . « 1 » كوفه بزرگوارىهاى امام على را به خود ديده و با فرزندش امام حسن بيعت كرده بود . « 2 » هم‌چنين كوفه حسين بن على را دعوت كرده بود تا از حجاز به آن‌جا بيايد و نهضت علوى و شيعى خود را بر ضد دولت اموى آغاز كند . « 3 » كوفه مختار بن ابو عبيد ثقفى را هم كه ادعا داشت وزير و داعى محمد بن على بن ابى طالب معروف به ابن حنفيه است ، به سرعت تأييد كرد . « 4 » پس از آن ، كوفه شاهد قيام‌هاى شيعى بسيارى بود كه مشهورترين آن ، قيام زيد بن على است . اين شهر در اواخر عصر اموى ، در دعوت عباسى هم شركت كرد ؛ دعوتى كه خود را در وراى دعوت به ولايت آل محمد پنهان كرده بود . اعلان برپايى خلافت عباسى نيز در كوفه صورت گرفت ، « 5 » اما ابراهيم باوجوداين‌كه از شايستگى قطعى كوفه براى دعوت شيعى خود آگاه بود نمىتوانست آن را مركز دعوتش قرار دهد ؛ زيرا منصور در هاشميه ، نزديك كوفه به سر مىبرد « 6 » و براى اين امر ، تدارك كافى ديده بود ، به‌گونه‌اى كه مىتوانست دعوت ابراهيم را به راحتى در نطفه خفه كند . اما سرزمين شام ، در هرصورت نمىتوانست مركز يك دعوت شيعى باشد ؛ چون مردم آن با وجود برپايى دولت عباسى ، هنوز دوست‌دار امويان بودند و سرزمين شام با امويان پيوند محكمى داشت . مردم اين سرزمين ، معاوية بن ابى سفيان را در نزاعش با على بن ابى طالب يارى كرده بودند ، و خلفاى اموى همواره براى سركوب قيام‌هاى شيعى از سربازان شام مدد مىجستند . اما مصر ؛ وضعيت سياسى اين سرزمين در عهد منصور سروسامان يافته بود . مصر

--> ( 1 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 172 . على بن ابى طالب عليه السّلام مىگفت : « كوفه سرزمين مردان عرب و خاندان‌هاى ايشان است . » ( 2 ) . ابن كثير ، البداية و النهاية ، ج 8 ، ص 14 . ( 3 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 9 . ( 4 ) . دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 300 / بلاذرى ، انساب الاشراف ، ج 5 ، ص 218 . ( 5 ) . دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 365 . ( 6 ) . يعقوبى ، كتاب البلدان ، ص 237 .